Najem senioralny – eksperci mają zastrzeżenia do projektu

0 15

Polityka mieszkaniowa w Polsce staje przed jednym z największych wyzwań demograficznych, jest nim postępujące starzenie się społeczeństwa. Nic więc dziwnego, że rządowy projekt dotyczący najmu senioralnego, staje się obecnie przedmiotem ożywionej debaty publicznej. Projekt ma w założeniu ułatwić osobom starszym dostęp do bezpiecznego dachu nad głową, Choć sama ta idea oceniana jest przez większość środowisk pozytywnie, to eksperci oraz przedstawiciele samorządów zgłaszają szereg merytorycznych zastrzeżeń do proponowanych rozwiązań prawnych.

Dlaczego najem senioralny budzi niepokój wśród samorządowców?

Główną osią sporu jest obawa o nadmierną centralizację kryteriów przyznawania lokali oraz ryzyko systemowego wykluczenia innych grup potrzebujących wsparcia mieszkaniowego. Specjaliści obawiają się też ograniczenia autonomii gmin w kształtowaniu lokalnej polityki społecznej.

Same władze samorządowe, które na co dzień zarządzają zasobem komunalnym, wskazują, że każda społeczność ma inną specyfikę i odmienne priorytety rozwojowe. Narzucenie sztywnych, odgórnych zasad pierwszeństwa w najmie senioralnym może doprowadzić do sytuacji, w których lokalne potrzeby zostaną zignorowane. Eksperci podkreślają, że to lokalni urzędnicy najczęściej wiedzą, kto na ich terenie potrzebuje wsparcia. Ustawa powinna pozwalać im wykorzystywać tę wiedzę.

To ważne tym bardziej że wiele miast wypracowało już własne, skuteczne systemy punktacji, które nowa ustawa mogłaby całkowicie zdestabilizować. Istnieje duże ryzyko, że wprowadzi to chaos w listach oczekujących na mieszkanie.

W komentarzach ekspertów wątpliwości wzbudzają też definicja najmu senioralnego oraz mechanizmy jego finansowania w dłuższej perspektywie. Specjaliści z zakresu prawa administracyjnego zwracają uwagę na niejasne kryteria dochodowe, które mogą stać się barierą dla osób znajdujących się w tak zwanej luce czynszowej. Chodzi o seniorów, których emerytury są zbyt wysokie, by kwalifikować się do lokalu socjalnego, a jednocześnie zbyt niskie, by mogli oni swobodnie poradzić sobie na komercyjnym rynku najmu. Brak precyzyjnych zapisów o automatycznej waloryzacji tych progów może sprawić, że prawo do najmu senioralnego stanie się dla wielu osób martwym zapisem. Prócz tego w projekcie poświęcono niewiele miejsca na regulacje dotyczące kwestii związanych z dostosowaniem budynków do potrzeb osób o ograniczonej mobilności. W przypadku seniorów jest absolutna podstawa bezpiecznego miejsca do życia.

Czy nowe zasady pierwszeństwa mogą wykluczać inne grupy?

Kontrowersje budzi również proponowany system preferencji, który ma faworyzować osoby starsze kosztem pozostałych grup beneficjentów. Analitycy ostrzegają przed ryzykiem konfliktu interesów między różnymi grupami osób, które potrzebują pomocy mieszkaniowej. Jeśli zasady pierwszeństwa będą zbyt radykalnie, może dojść do znacznego wydłużenia kolejek po lokum dla młodych rodzin z dziećmi czy osób z niepełnosprawnościami, które nie osiągnęły jeszcze wieku senioralnego.

W związku z tym samorządy postulują wprowadzenie bardziej elastycznych mechanizmów, które pozwoliłyby na zachowanie sprawiedliwej równowagi w dostępie do mieszkania z zasobu publicznego.

Aby projekt najmu senioralnego realnie spełnił swoją funkcję, eksperci sugerują odejście od sztywnych ram prawnych. Ustawa powinna wyznaczać jedynie ogólne kierunki polityki senioralnej, pozostawiając szczegółowe kryteria punktowe w rękach rad gmin. Takie podejście pozwoliłoby na skuteczne łączenie najmu mieszkań z lokalnymi programami aktywizacji osób starszych oraz usługami opiekuńczymi. To ważne, ponieważ one również są finansowane z budżetów samorządowych.

Podobne artykuły

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany *